Jaarthema: Schatgraven

Schatgraven

Een oude kaart

Op mijn studeerkamer staat een lijst met daarin een kaart uit 1866 van Berlicum en omgeving. Het is een replica die ik kreeg van vrienden bij mijn bevestiging als predikant. Natuurlijk staat onze kerk mooi aangegeven met een kruisje. De schaal is 1: 50.000, maar de afstanden worden ook aangegeven met een ‘half uur gaans’ en in Nederlandse mijlen. Verder staat onder de kaart nog wat aardige informatie. Het dorp had toen een omvang van 2478 bunders en telde 2450 inwoners. Die vreemde maten intrigeren mij, want hoe meet je een bunder en hoe ver is een half uur gaans?  Ik stel me voor dat oude schatkaarten ook telkens gebruik maken van een bijzondere maateenheid. Juist dat maakt het dan telkens zo lastig om een schat te vinden.

De maat der dingen

In elke regio en elke stad hield men er in het verleden graag eigen maten op na. Niet om er schatkaarten mee te maken, maar wellicht wel om -als het zo uit kwam- met twee maten te meten. Daar kwamen ongetwijfeld ook de nodige conflicten van. De Fransen bedachten daarom dat overeenstemming misschien wel handig was. In 1819 voerde Willem I de Franse maten en gewichten in zoals de kilo, de liter en de meter. Het duurde in Nederland alleen tot 1870 totdat iedereen was overgeschakeld op dit systeem. Nederland was als handelsland (zelfs voor Frankrijk) de eerste natie waar dit systeem volledig werd ingevoerd. Want ja, een Europees stelsel is goed voor de handel en de economische groei en dat was ook toen belangrijk.

Mensen tellen

Hoe het er in 1866 economisch aan toe ging in Berlicum is een beetje gissen. De huizenprijzen en de waarde van de grond lag waarschijnlijk een stukje lager dan tegenwoordig. Er was genoeg ruimte met  een ruime bunder per inwoner. Het mooie aan dat gegeven vind ik dat Berlicum niet alleen bestaat uit grond, maar juist ook uit mensen. De gevoerde maat is hier ‘inwoner’. In de kerk kennen we ook een ‘maat’. Uitgedrukt in het aantal leden. Deze zijn onder te verdelen in leden die gedoopt zijn en leden die belijdenis hebben gedaan en ook gastleden (bijv RK), voorkeursleden (uit andere kerkelijke gemeente) en meegeregistreerde leden (kinderen niet-gdoopt). Het past ook wel een beetje bij het land van administrateurs, boekhouders en bankiers om dat allemaal precies bij te willen houden. Zo kunnen we de wereld verdelen in ‘kerkelijk’ en ‘seculier’. En in de tussentijd doen we precies hetzelfde als de maker van de kaart. We geven met een dikke gekleurde rand aan waar de scheiding hoort te liggen.

Zielen

Het rekent natuurlijk fijn in aantal leden, maar een mooiere maat vind ik in kerkelijke zin die van de zielen. Het mooie aan deze maat is dat het niet uitmaakt tot welke categorie je behoort. De maat der zielen maakt geen onderscheid tussen Iets-isten, orthodoxen, vrijzinnigen, atheïsten, agnosten, christenen, moslims of welk etiketje er ook maar te verzinnen is. De maat van de zielen is vooral een menselijke maat die helpt om iets zichtbaar te maken van het onmetelijke. Wat mij betreft is deze maat een universele maat. Daarmee kunnen we bepalen waar mensen van goede wil bezig zijn om elkaar te inspireren en te bouwen aan een toekomst van vrede en rechtvaardigheid.

Kerkelijke schat

Op schatkaarten staat altijd een kruis bij de plaats waar gegraven mag worden. Op die oude kaart uit 1866 staat een kruisje op de plaats waar onze kerk staat. Daar bewaren we sinds eeuwen een schat en geven die ook telkens door. Het vreemde van die schat is dat ze niet te vangen is of in een kist verborgen zit. Die schat is de gemeenschap die we samen vormen. Ze komt telkens samen op die ene plaats. De vraag is alleen: “Is de schat te vinden op de plaats van het kruisje, of moeten we in omgekeerde richting denken? Ergens op een half uur gaans van dat kruisje is wellicht de schat te vinden, omdat een aantal zielen elkaar troost bieden, opkomen voor elkaar en delen van hun overvloed. En de kerk spreekt daar telkens haar zegen over uit.

Schatgraven

Schatgraven is ook telkens een spade in de grond steken om te ontdekken wat de bodem verborgen houdt. Telkens opnieuw vanaf het ijkpunt vertrekken om opnieuw te oriënteren. Kortom: de kerk is een mooi vertrekpunt om een jaar lang te gaan schatgraven en vooral te ontdekken wat er allemaal met ziel en zaligheid gebeurt. Ik vermoed dat er iets onbetaalbaars verbogen ligt op een half uur gaans verwijderd van dat kruisje op de kaart.

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Klik hier om je in te schrijven

Contact

  • Raadhuisplein 4
    5258 BJ Berlicum
  • Dominee: 073-6897306
  • Dominee:
    dominee@pgberlicumrosmalen.nl

    Reserveren:
    sowreserveren@gmail.com

    Webbeheerder:
    webmaster@pgberlicumrosmalen.nl

    Webredactie:
    redactie@pgberlicumrosmalen.nl

Over ons

Kerk voor mensen van nu. We zien het als onze opdracht om zo te zijn. Je bent welkom bij ons om elkaar te ontmoeten, samen te vieren en om te zien naar de wereld. We zien je graag bij onze activiteiten, vieringen of steun ons als goed doel.

Copyright © 2019 All Rights Reserved.