Hittestress

Het overvalt me weer. Niet dat ik door de hitte bevangen ben. Het zoeken van koelere plaatsen helpt dan ook niet. Telkens bij het vernemen van het nieuws dat de weersomstandigheden record na record breken, overvalt me een onbehaaglijk gevoel. Dat gevoel noem ik maar hittestress, want die uitzonderlijke hittegolf is de trigger. Maar wat is stress eigenlijk? Als psychologiestudent leerde ik ooit een belangrijke definitie uit mijn hoofd van Lazarus en Folkman (1984). Simpel uitgelegd zeggen zij dat je last hebt van stress als je een situatie waardeert en tot de slotsom komt dat je daar onvoldoende vat op hebt én je denkt of weet dat dit gevolgen gaat hebben voor je welzijn.

Stress-kip of kip-zonder-kop?

En inderdaad klimaat-beheersing valt echt buiten mijn cirkel van invloed. Het neemt alleen niet weg dat berichtgeving over smeltende ijskappen, bizarre hitterecords en het in brand staan van Siberië me het enorme gevoel geeft dat het allemaal nóg erger gaat worden de komende jaren. De onrust die dat met zich meeneemt is dus volgens de klassieke definitie echt stress. Gelukkig niet zo erg dat ik ervoor in therapie hoef, maar wel een goede aanleiding om mezelf eens op de psychologische pijnbank te leggen. Per slot van rekening heb ik er voor doorgeleerd. Een eerste geruststellende gedachte is deze: stress is vervelend, maar ook noodzakelijk. Stel je voor dat je geen stress zou ervaren. Dan was je absoluut en onbetwist géén stress-kip. Waarschijnlijk was je dan wel een kip-zonder-kop en niet in staat adequaat te handelen in crisis-situaties.

Na mij de zondvloed?

Ik kan me voorstellen dat je denkt dat ik niet zo moeilijk moet doen. Het klimaat verander je toch geen sikkepit aan. En mijn ‘coping-strategie’ van informatievoorziening keert zich ook stelselmatig tegen mij. Wat helpt het ook om rapporten van het KNMI te lezen, boeken over klimaatverandering te kopen en documentaires over de stijging van de zeespiegel tot je te nemen in de hoop te leren dat het wel mee valt? Nee, dan kun je toch beter een rotsvast geloof in de Bijbel hebben.

Nog niet heel lang geleden sprak ik iemand die zo’n geloof heeft en zei: “Het staat in de Bijbel hoor. Er komt nooit meer een zondvloed, dus het zal zo’n vaart wel niet lopen.” In weken als deze zou ik dat soms maar wat graag ook kunnen zeggen en het geloven. Wie dat doet heeft namelijk geen stress. Ons uitgangspunt is hetzelfde. We hebben in beide gevallen geen invloed op de situatie, maar waar ik apocalyptisch onheil verwacht, verwacht deze persoon dat het zo’n vaart niet loopt. Geloof is dan in elk geval een mooi kalmeringsmiddel.

Geloof

Maar dat is niet hoe geloven voor mij werkt. Misschien ben ik ook wel te veel in de jaren ’90 groot gebracht met het spotje: “Een beter milieu begint bij jezelf”. Daar ging een duidelijk appèl van uit om verantwoordelijkheid te nemen. Milieu-bescherming moest vooral thuis gebeuren. De kraan dicht bij het tandenpoetsen, het licht niet laten branden als je er niet was en ‘beter of de fiets dan vervuil je niets’. Allemaal waar natuurlijk, maar het heeft niet geholpen. Niet genoeg althans.

Zo beschouwd past het naadloos bij die onuitroeibare calvinistische traditie. We zijn verantwoordelijk, maar kunnen er uiteindelijk niets aan doen. Wat je ook doet, het is en blijft onvoldoende. En voor je het weet zijn we afhankelijk van een Goddelijk ingrijpen en eindeloze genade. Natuurlijk kunnen we bidden om een wonder, maar misschien is het toch beter om andere wegen te gaan en te zoeken naar een ander perspectief.

Perspectief

Stress kan een enorme wake-up-call zijn. Letterlijk de bron zijn van roeping. Maar dat roept de vraag op wat ík dan kan. Alléén kan ik niet zoveel. Jij trouwens ook niet. Samen kunnen we alleen meer. Bijvoorbeeld het besef laten groeien dat alles een prijs heeft. Voor iets wat goedkoop is, wordt elders de prijs betaald. Als dat besef groeit, moet het mogelijk zijn ander beleid te maken. Den Haag volgt immers wat wij als maatschappij acceptabel vinden.

Misschien is mijn cirkel van invloed groter dan ik aanvankelijk denk. Ik ben geen influencer met 15K volgers op insta. Maar we zijn wel allemaal maar een paar ‘handshakes’ verwijderd van de mensen die aan de knoppen zitten. Ben ik als dominee een influencer? Och,… ik geef het een kans. En als ouder, opa of oma, meester of juf, collega, vriend, vriendin, buurman, buurvrouw…. Nou ja, het punt is wel duidelijk. Als wij -collectief- van mening zijn dat klimaat om offers vraagt, komt het beleid vanzelf wel. Dát wonder geef ik nog wel een kans.

Plaats een reactie onder dit bericht.



Als je een reactie op dit bericht verstuurt, wordt dat op deze pagina geplaatst. We plaatsen je naam en eventueel een link naar de website die je opgeeft. Je e-mailadres is nooit openbaar zichtbaar.

Joke Smits

2 maanden geleden

Dank je wel Dirk-Jan, ik hoop dat we over dit thema het komend jaar veel mogen na denken !

Dirk-Jan Bierenbroodpsot

2 maanden geleden

Als het even kan in de koelte, maar dat gaat vast goed komen. 😉

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Klik hier om je in te schrijven

Contact

  • Raadhuisplein 4
    5258 BJ Berlicum
  • Dominee: 073-6897306
  • Dominee:
    dominee@pgberlicumrosmalen.nl

    Reserveren:
    sowreserveren@gmail.com

    Webbeheerder:
    webmaster@pgberlicumrosmalen.nl

    Webredactie:
    redactie@pgberlicumrosmalen.nl

Over ons

Kerk voor mensen van nu. We zien het als onze opdracht om zo te zijn. Je bent welkom bij ons om elkaar te ontmoeten, samen te vieren en om te zien naar de wereld. We zien je graag bij onze activiteiten, vieringen of steun ons als goed doel.

Copyright © 2019 All Rights Reserved.